Symsarna to niewielka rzeka przepływająca przez Lidzbark Warmiński, która mimo zaledwie 60 kilometrów długości wyrzeźbiła jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów Warmii. Płynie w głębokim wąwozie, tworząc stromę dolinę tuż przy zabytkowym zamku biskupów warmińskich. To miejsce dla tych, którzy szukają czegoś więcej niż standardowy spacer po parku – tutaj natura pokazuje swój dziki charakter nawet w centrum miasta.

Rzeka wypływa z jeziora Luterskiego i meandruje przez kolejne zbiorniki wodne – Ławki, Wojtówko, Blanki, Symsar – by ostatecznie uchodzić do Łyny właśnie w Lidzbarku. Na ostatnim odcinku płynie po wschodniej stronie zamku, tworząc naturalną fosę.

Dolina Symsarny – dziki park w sercu miasta

Największą atrakcją dla odwiedzających Lidzbark jest Park Doliny Symsarny, który zaczyna się tuż za zamkiem. To nie jest typowy miejski park z przystrzyżonymi trawnikami. Miejscami wygląda wręcz na dziki las z urwistymi zboczami i wąwozem, przez który płynie rwąca rzeka.

Przez park prowadzi czarny szlak pieszy, który startuje przy dworcu autobusowym, przechodzi przez centrum miasta i zamek, a następnie schodzi w dolinę rzeki. Szlak kończy się przy Pałacu Biskupim. Ścieżki są ciekawe – prowadzą wzdłuż stromych stoków, gdzie między drzewami widać głęboko wcięte koryto Symsarny. W niektórych miejscach różnica wysokości między brzegiem wąwozu a lustrem wody robi wrażenie.

Park jest łatwo dostępny – praktycznie obok centrum, więc można tu zajrzeć podczas zwiedzania Lidzbarka. Warto zarezerwować na spacer przynajmniej godzinę, choć jeśli ktoś lubi przyrodę i chce odpocząć od miejskiego zgiełku, może tu spędzić znacznie dłużej.

Dolina Symsarny zapisała się w historii jako miejsce osobistych dramatów mieszkańców Lidzbarka. W styczniu 1945 roku, gdy zbliżał się front, jeden z mieszkańców – Erwin Eberlein – wyruszył na samotny spacer wzdłuż rzeki, żegnając się z miejscem znanym od dziecka.

Spływy kajakowe – wyzwanie dla wprawionych

Symsarna to rzeka o charakterze górskim, co na nizinnej Warmii jest rzadkością. Rwący nurt, kamieniste dno, częste bystrza i zwalone pnie drzew sprawiają, że spływ kajakiem to nie leniwa przejażdżka. Miejscami trzeba przenosić kajaki, a elektrownie wodne dodatkowo komplikują trasę.

Szlak kajakowy wiedzie od Wojtówka do Lidzbarka Warmińskiego – to około 29 kilometrów. Najczęściej przepływany jest odcinek od Potryt, który zajmuje około dwóch dni. Trudność oceniana jest na poziomie ZWB-ZWC, co oznacza, że to propozycja raczej dla wytrawnych kajakarzy niż dla rodzin z dziećmi szukających spokojnego spływu.

Rzeka płynie przez pagórkowate okolice o znacznych deniwelacjach, co daje malownicze widoki, ale też wymaga kondycji. Na pewnych odcinkach Symsarna spokojnie meandruje, na innych ma duży spadek i płynie w głębokim wąwozie. Silny rozrost roślinności wodnej i powalone drzewa to dodatkowe przeszkody, z którymi trzeba się liczyć.

W Lidzbarku Warmińskim rzeka jest skanalizowana i płynie w stronę elektrowni przy ujściu do Łyny. Aby przenieść się na Łynę, trzeba przenieść kajak od kładki nad Symsarną na fosę zamkową, opłynąć fosą przedzamcze (obecnie Hotel Krasicki) i przenieść sprzęt przez hotelowy parking do Łyny.

Dawna nazwa rzeki to Zymza. Długość Symsarny wynosi niecałe 39 kilometrów, a różnica wysokości między źródłem a ujściem to ponad 80 metrów, co tłumaczy jej górski charakter.

Wędkarstwo na Symsarnie

Górski charakter rzeki przyciąga wędkarzy polujących na pstrągi, co na Warmii nie jest częstym widokiem. Rwący nurt i kamieniste dno tworzą idealne warunki dla tych ryb. Nie każdy wie, że w nizinnej rzece warmińskiej można łowić pstrągi tak jak w górskich potokach.

Rezerwat Ustnik i okolice

Przy Symsarnie utworzono w 1991 roku faunistyczny rezerwat przyrody Ustnik. Znajduje się na rozlewisku powstałym na terenie wcześniej osuszonego jeziora, koło wsi o tej samej nazwie. Rezerwat chroni cenne gatunki ptaków i stanowi ważny punkt na mapie przyrodniczej regionu.

Wyżej, w Jezioranach, nad jarem Symsarny do XVIII wieku wznosił się zamek biskupów warmińskich. Dziś po nim nie ma już śladu, ale sama dolina rzeki w tym miejscu nadal robi wrażenie stromymi zboczami i malowniczym krajobrazem.

Dla kogo jest Symsarna

Park Doliny Symsarny w Lidzbarku to miejsce dla każdego, kto odwiedza to miasto. Rodziny z dziećmi mogą spokojnie spacerować ścieżkami, choć trzeba uważać na strome fragmenty. Miłośnicy przyrody docenią dziki charakter doliny i różnorodność roślinności.

Spływy kajakowe to już propozycja dla doświadczonych – nie dla początkujących ani rodzin z małymi dziećmi. Wymaga to wprawy, kondycji i odpowiedniego sprzętu, najlepiej krótkich górskich kajaków. Wędkarze szukający pstrągów znajdą tu ciekawe łowisko, odmienne od typowych warmińskich rzek.

Informacje praktyczne

Park Doliny Symsarny w Lidzbarku Warmińskim jest dostępny bezpłatnie przez cały rok. Czarny szlak pieszy zaczyna się przy dworcu autobusowym, przechodzi przez centrum i zamek, następnie schodzi w dolinę i kończy przy Pałacu Biskupim. Całość zajmuje około godziny spaceru, ale warto zaplanować więcej czasu na odpoczynek i podziwianie widoków.

Dojazd do Lidzbarka Warmińskiego: miasto leży około 50 km na północ od Olsztyna. Można dojechać samochodem drogą krajową nr 51 lub autobusem z Olsztyna (połączenia regularne, czas przejazdu około godziny). W centrum miasta jest parking, z którego łatwo dojść pieszo do zamku i początku szlaków w dolinie.

Dla osób planujących spływ kajakowy: odcinek Potryty – Lidzbark Warmiński to około 15-20 km, najlepiej zaplanować dwa dni. Trudność ZWB-ZWC oznacza konieczność przenoszenia kajaków przez przeszkody i elektrownie. Uciążliwość oceniana na 4-5 w skali, gdzie 5 to maksimum. Wypożyczalnie kajaków działają w sezonie letnim – warto wcześniej sprawdzić dostępność i warunki wodne, bo przy niskim stanie wody spływ może być bardzo utrudniony.

Najlepszy czas na odwiedziny: park doliny można zwiedzać przez cały rok, choć wiosną i latem zieleń jest najbardziej intensywna. Jesienią dolina prezentuje się malowniczo w kolorach złota i czerwieni. Spływy kajakowe możliwe są od maja do września, w zależności od poziomu wody. Wędkarze polują na pstrągi przez większą część sezonu, przestrzegając obowiązujących zakazów ochronnych.